Aktualna sytuacja polskiej o\u015bwiaty wymusza ju\u017c na szesnastoletnim absolwencie gimnazjum podj\u0119cie wa\u017cnej \u017cyciowo decyzji dotycz\u0105cej w\u0142asnej przysz\u0142o\u015bci. Szko\u0142a zawodowa czy liceum, a mo\u017ce technikum? Po maturze ucze\u0144 tak\u017ce musi podj\u0105\u0107 dalsz\u0105 decyzj\u0119 : p\u00f3j\u015b\u0107 na studia czy do szko\u0142y policealnej, a mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 do pracy kontynuuj\u0105c jednocze\u015bnie nauk\u0119 w systemie zaocznym? To s\u0105 trudne decyzje. Wymagaj\u0105 dobrego rozeznania w mo\u017cliwo\u015bciach stwarzanych przez system edukacji i rynek pracy. Jak wybra\u0107 maj\u0105c jednocze\u015bnie na uwadze w\u0142asne ambicje, mo\u017cliwo\u015bci intelektualne , materialne i wiele jeszcze innych uwarunkowa\u0144 ? Na czyj\u0105 pomoc mo\u017ce liczy\u0107 m\u0142ody cz\u0142owiek? Nie ka\u017cdy chce i korzysta z pomocy doradcy zawodowego w poradni psychologiczno- pedagogicznej. Tak\u0105 pomoc mo\u017ce uzyska\u0107 ucze\u0144 od rodzic\u00f3w i nauczycieli- wychowawc\u00f3w, kt\u00f3rzy by\u0107 mo\u017ce najlepiej potrafi\u0105 oceni\u0107 jego potencja\u0142 i mo\u017cliwo\u015bci. Akceptuj\u0105c jego samodzielno\u015b\u0107 b\u0119d\u0105 wspiera\u0107 go w planowaniu kariery zawodowej.<\/p>\n
M\u00f3wi\u0105c \u201ekariera\u201d <\/strong>mamy na my\u015bli drog\u0119, na kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy aktywny zawodowo cz\u0142owiek wst\u0119puje pocz\u0105wszy od swoich pierwszych decyzji zwi\u0105zanych z wyborem szko\u0142y, zawodu, pracy. Podstaw\u0105 takiej wizji kariery jest samoocena, <\/strong>czyli znajomo\u015b\u0107 swojego osobistego potencja\u0142u. Najwa\u017cniejsze sk\u0142adniki samooceny to:<\/p>\n <\/p>\n Zainteresowania<\/p>\n Zdolno\u015bci i umiej\u0119tno\u015bci<\/p>\n Cechy charakteru i osobowo\u015bci<\/p>\n Warto\u015bci i oczekiwania<\/p>\n Wiedza<\/p>\n Stan zdrowia<\/p>\n <\/p>\n Zainteresowania<\/strong><\/p>\n Zainteresowania wyzwalaj\u0105 w cz\u0142owieku naturaln\u0105 ch\u0119\u0107 poznania i zrozumienia otoczenia poprzez okre\u015blony spos\u00f3b sp\u0119dzania wolnego czasu, rozrywk\u0119, odpoczynek i nauk\u0119. Pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c w wieku 11- 12 lat, lecz cz\u0119sto maj\u0105 charakter przelotnego, szybko przemijaj\u0105cego zaciekawienia. Bardziej trwa\u0142e zainteresowania mo\u017cemy obserwowa\u0107 ju\u017c u uczni\u00f3w gimnazjum, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 okazywa\u0107 je poprzez udzia\u0142 w ko\u0142ach zainteresowa\u0144, czy innych zaj\u0119ciach pozalekcyjnych.<\/p>\n Istnieje wiele kategorii zainteresowa\u0144. Jednym z nich jest podzia\u0142 ze wzgl\u0119du na specyfik\u0119 wykonywanych czynno\u015bci np techniczne, urz\u0119dnicze, naukowe, artystyczne, spo\u0142eczne, menad\u017cerskie.<\/p>\n <\/p>\n Zdolno\u015bci <\/strong><\/p>\n U\u015bwiadomienie sobie swoich w\u0142asnych uzdolnie\u0144 przed podj\u0119ciem decyzji w sprawie przysz\u0142o\u015bci zawodowej jest spraw\u0105 wa\u017cn\u0105, poniewa\u017c r\u00f3\u017cne zawody i stanowiska pracy wymagaj\u0105 r\u00f3\u017cnych zdolno\u015bci. Ka\u017cdy zaw\u00f3d stawia okre\u015blone wymagania i dobrze jest je\u015bli posiadamy predyspozycje w jego kierunku. Ucze\u0144 mo\u017ce potwierdzi\u0107 swoje zdolno\u015bci poprzez uzyskiwanie wybitnych osi\u0105gni\u0119\u0107 we wsp\u00f3\u0142zawodnictwie np udzia\u0142 w olimpiadzie przedmiotowej, konkursie, wystawie itp. Zdolno\u015bci to takie umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re przynosz\u0105 nam sukcesy , a uzyskaniu ich nie towarzyszy bardzo du\u017cy nak\u0142ad pracy. Aby zdolno\u015bci przynios\u0142y oczekiwane rezultaty nie wystarczy je w sobie odkry\u0107, ale cz\u0119sto trzeba je szlifowa\u0107, rozwija\u0107. Najwy\u017csz\u0105 form\u0105 rozwoju uzdolnie\u0144 jest talent<\/strong> , kt\u00f3ry jest sum\u0105 r\u00f3\u017cnych zdolno\u015bci i umo\u017cliwia wykonywanie jakiego\u015b dzia\u0142ania na najwy\u017cszym poziomie.<\/p>\n W zale\u017cno\u015bci od dziedziny mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 np uzdolnienia rachunkowe, techniczne, werbalne, artystyczne\/tw\u00f3rcze, kierownicze\/menad\u017cerskie.<\/p>\n <\/p>\n Cechy charakteru i osobowo\u015bci<\/strong><\/p>\n Poznajemy je w relacjach z innymi lud\u017ami, w stosunku do \u015bwiata i do siebie samego. Przejawiaj\u0105 si\u0119 one w naszym post\u0119powaniu, czynno\u015bciach, zachowaniu, kt\u00f3re mo\u017cemy lub nie chcemy kontrolowa\u0107. Mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o pozytywnych <\/strong>\/ np uprzejmo\u015b\u0107, \u017cyczliwo\u015b\u0107, szczero\u015b\u0107 \/ lub negatywnych<\/strong> \/np nieopanowanie, niedok\u0142adno\u015b\u0107, nieodpowiedzialno\u015b\u0107, brak punktualno\u015bci\/ cechach charakteru.<\/p>\n M\u00f3wi\u0105c o cechach naszej osobowo\u015bci wymieniamy takie czynniki jak introwertyzm, ekstrawertyzm, towarzysko\u015b\u0107, asertywno\u015b\u0107<\/strong>. S\u0105 zawody, kt\u00f3re wymagaj\u0105 okre\u015blonych cech charakteru i osobowo\u015bci, w zwi\u0105zku z tym warto dokona\u0107 samooceny, uwzgl\u0119dni\u0107 swoje mocne strony, rozwija\u0107 je i dba\u0107 o to, aby by\u0142y one zauwa\u017cone przez otoczenie. Nale\u017cy te\u017c mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 swoich s\u0142abo\u015bci i uwzgl\u0119dnia\u0107 je przy swoich wyborach.<\/p>\n \u015awiadomo\u015b\u0107 tego jaka\/jaki jestem i zwi\u0105zana z tym samoocena ma du\u017cy wp\u0142yw na to, jakie cele b\u0119dziemy przed sob\u0105 stawia\u0107 i z jak\u0105 energi\u0105 b\u0119dziemy je realizowali. Osoby posiadaj\u0105ce nisk\u0105 samoocen\u0119<\/strong> cz\u0119sto nie lubi\u0105 innych , nie wierz\u0105 we w\u0142asne si\u0142y, zdarza si\u0119, \u017ce s\u0105 nie\u017cyczliwi wobec tych kt\u00f3rym \u015bwiadomie lub pod\u015bwiadomie zazdroszcz\u0105. Z powodu negatywnego my\u015blenia i l\u0119ku przed pora\u017ck\u0105 rezygnuj\u0105 z podejmowania r\u00f3\u017cnych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n Ich przeciwie\u0144stwem s\u0105 ludzie z zawy\u017con\u0105 samoocen\u0105<\/strong> , kt\u00f3rzy podejmuj\u0105 si\u0119 dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3rym cz\u0119sto nie mog\u0105 sprosta\u0107. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce wszystko robi\u0105 dobrze , a w przypadku pope\u0142nienia b\u0142\u0119du nie przyjmuj\u0105 krytycznych uwag. Cechuje ich pozytywne my\u015blenie, w wyobra\u017ani rozwija si\u0119 scenariusz pomy\u015blnych zdarze\u0144 w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n Wa\u017cne jest, aby samoocena by\u0142a w miar\u0119 adekwatna i mia\u0142a zawsze kontekst pozytywny<\/strong>. Pozytywne my\u015blenie o sobie dodaje nam pewno\u015bci siebie, pozwala w pe\u0142ni uruchomi\u0107 nasze zasoby osobiste.<\/p>\n <\/p>\n Warto\u015bci i oczekiwania<\/strong><\/p>\n System warto\u015bci cz\u0142owieka mimo cechuj\u0105cej go stabilno\u015bci, nie jest z regu\u0142y czym\u015b sta\u0142ym. Mo\u017ce on- i cz\u0119sto tak si\u0119 dzieje- zmienia\u0107 si\u0119 wraz z przebiegiem naszego \u017cycia. Rozpatruj\u0105c sw\u00f3j system warto\u015bci w odniesieniu do wyboru zawodu i planowania w\u0142asnej kariery, warto pomy\u015ble\u0107 o tym co nie tylko dzisiaj jest dla mnie wa\u017cne, lecz r\u00f3wnie\u017c spr\u00f3bowa\u0107 wyobrazi\u0107 sobie, co mo\u017ce by\u0107 dla mnie wa\u017cne, gdy zaczn\u0119 pracowa\u0107 i za\u0142o\u017c\u0119 rodzin\u0119.<\/p>\n Dla ka\u017cdego praca powinna by\u0107 spe\u0142nieniem wielu oczekiwa\u0144 np. niezale\u017cno\u015bci materialnej, samodzielno\u015bci, mo\u017cliwo\u015bci nawi\u0105zania licznych kontakt\u00f3w z lud\u017ami itp. Znaj\u0105c sw\u00f3j system warto\u015bci i oczekiwa\u0144 wobec pracy mo\u017cemy wybra\u0107 te zawody, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 nam ich spe\u0142nienie i przyczyni\u0105 si\u0119 do odczuwania pe\u0142niejszej satysfakcji \u017cyciowej.<\/p>\n W\u015br\u00f3d wielu motyw\u00f3w , kt\u00f3rymi wybieraj\u0105cy zaw\u00f3d kieruj\u0105 si\u0119 nale\u017c\u0105: warto\u015bci finansowe, uznanie i pochwa\u0142y, mo\u017cliwo\u015b\u0107 awansu, presti\u017c, niezale\u017cno\u015b\u0107, ch\u0119\u0107 pomagania innym, warto\u015bci moralne lub intelektualne, rozwijanie zainteresowa\u0144 itp.<\/p>\n Je\u017celi praca jest w sprzeczno\u015bci z systemem warto\u015bci, kt\u00f3re cz\u0142owiek uznaje to staje si\u0119 przyczyn\u0105 niezadowolenia, powoduje konflikty w pracy, obni\u017ca aktywno\u015b\u0107, przynosi spadek og\u00f3lnej motywacji do \u017cycia.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Wiedza o zawodach<\/strong><\/p>\n Aby trafnie wybra\u0107 zaw\u00f3d nie wystarczy zebra\u0107 informacje o swoich mo\u017cliwo\u015bciach. Potrzebna jest tak\u017ce wiedza o zawodzie, kt\u00f3ry wybieramy, a tak\u017ce o drogach do jego zdobycia. Poznanie zawodu powinno si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 od zbierania informacji na temat czynno\u015bci, kt\u00f3re trzeba w nim wykonywa\u0107. Nast\u0119pnie pozna\u0107 jakimi narz\u0119dziami b\u0119dziemy si\u0119 pos\u0142ugiwali \/ np. piel\u0119gniarka pos\u0142uguje si\u0119 m.in. strzykawk\u0105, termometrem\/ . Wa\u017cne jest okre\u015blenie w jakich warunkach ta praca si\u0119 odbywa np. praca na \u015bwie\u017cym powietrzu, w zamkni\u0119tym pomieszczeniu, na wysoko\u015bci, w zimnych pomieszczeniach lub w wysokiej temperaturze. Istotne jest tak\u017ce poznanie pozycji przy pracy: praca stoj\u0105ca czy siedz\u0105ca, praca w ruchu np. kelnera, pochylona praca np. kre\u015blarza itp.<\/p>\n Obraz b\u0119dzie pe\u0142ny je\u015bli uzupe\u0142nimy go informacjami na temat wymaga\u0144 psychofizycznych, kt\u00f3re ten zaw\u00f3d stawia. Im wi\u0119cej zbierzemy wiadomo\u015bci na temat wymarzonego zawodu, tym \u0142atwiej nam b\u0119dzie przekona\u0107 si\u0119, czy rzeczywi\u015bcie nadajemy si\u0119, aby go wykonywa\u0107.<\/p>\n <\/p>\n Stan zdrowia.<\/strong><\/p>\n Przed z\u0142o\u017ceniem dokument\u00f3w do szko\u0142y ponadgimnazjalnej warto ustali\u0107, czy og\u00f3lny stan fizyczny i budowa cia\u0142a nie b\u0119dzie przeszkod\u0105 w sprostaniu wymaganiom jakie stawia zaw\u00f3d. W pewnych specjalno\u015bciach wymagania te dotycz\u0105 si\u0142y fizycznej, w innych dobrego wzroku, prawid\u0142owego s\u0142uchu, sprawno\u015bci manualnych itp. Najwi\u0119ksze wymagania zdrowotne dotycz\u0105 specjalno\u015bci uzyskiwanych w szko\u0142ach zawodowych, najmniejsze stawiaj\u0105 zawody ekonomiczne. Zawody ekspedienta, kelnera, fryzjera, ale r\u00f3wnie\u017c lekarza chirurga wymagaj\u0105ce podczas pracy pozycji stoj\u0105cej stawiaj\u0105 swym kandydatom wym\u00f3g zdrowego kr\u0119gos\u0142upa i zdrowych n\u00f3g. W zawodach, w kt\u00f3rych mamy kontakt z lud\u017ami, nawet pewne braki w wygl\u0105dzie zewn\u0119trznym, jak zniekszta\u0142cenia pourazowe, czy widoczna egzema uniemo\u017cliwiaj\u0105 ze wzgl\u0119d\u00f3w estetycznych prac\u0119 w tych zawodach.<\/p>\n Dlaczego tak wa\u017cna jest analiza swego stanu zdrowia przed wyborem zawodu? Ot\u00f3\u017c przebyte choroby, nawet wyleczone mog\u0105 si\u0119 znowu ujawni\u0107 w nieodpowiednich warunkach pracy.<\/p>\n Warto jednak pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce ka\u017cdemu uczniowi, nawet o s\u0142abym zdrowiu i z r\u00f3\u017cnymi dolegliwo\u015bciami, mo\u017cna dobra\u0107 odpowiedni dla niego zaw\u00f3d i szko\u0142\u0119. Pomocy udziela poradnia psychologiczno- pedagogiczna, kt\u00f3ra wydaje takim uczniom specjalne opinie, kt\u00f3re daj\u0105 im preferencje w dostaniu si\u0119 do odpowiednich szk\u00f3\u0142.<\/p>\n <\/p>\n Opracowa\u0142a mgr Teresa Paw\u0142owska, psycholog i doradca zawodowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Aktualna sytuacja polskiej o\u015bwiaty wymusza ju\u017c na szesnastoletnim absolwencie gimnazjum podj\u0119cie wa\u017cnej \u017cyciowo decyzji dotycz\u0105cej w\u0142asnej przysz\u0142o\u015bci. Szko\u0142a zawodowa czy<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-92","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-doradztwo-zawodowe","comments-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92\/revisions\/94"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}