{"id":299,"date":"2015-05-08T14:03:23","date_gmt":"2015-05-08T12:03:23","guid":{"rendered":"http:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/?p=299"},"modified":"2015-05-08T14:05:28","modified_gmt":"2015-05-08T12:05:28","slug":"299","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/?p=299","title":{"rendered":"Wady wymowy"},"content":{"rendered":"<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><b>Mowa i jej mechanizmy.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><b>Logopedia<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-size: large;\"> jest \u201enauk\u0105 o kszta\u0142towaniu prawid\u0142owej mowy, usuwaniu wad wymowy oraz nauczaniu mowy w przypadku jej braku lub utraty\u201d.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Do zada\u0144 logopedii, wed\u0142ug Ireny Styczek nale\u017c\u0105:<\/span><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">kszta\u0142towanie prawid\u0142owej mowy w domu rodzinnym, przedszkolu i w szkole, czyli dbanie o jej prawid\u0142owy i jak najlepszy rozw\u00f3j pod wzgl\u0119dem fonematycznym, gramatycznym i leksykalnym. <\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">doskonalenie mowy ju\u017c ukszta\u0142towanej,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">usuwanie wad mowy,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">nauczanie mowy (m\u00f3wienia i rozumienia) w wypadku jej braku lub utraty,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">usuwanie zaburze\u0144 g\u0142osu,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">usuwanie trudno\u015bci w czytaniu i pisaniu.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Mowa<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> jest d\u017awi\u0119kowym porozumiewaniem si\u0119 ludzi. Jej prawid\u0142owy rozw\u00f3j stanowi <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>podstaw\u0119 kszta\u0142towania si\u0119 osobowo\u015bci dziecka<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">. <\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Je\u015bli proces rozwoju mowy przebiega prawid\u0142owo , dziecko prawid\u0142owo my\u015bli, rozwija swoje s\u0142ownictwo, opanowuje zasady gramatyczne, wyra\u017ca swoje spostrze\u017cenia, pragnienia i uczucia. <\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Rozw\u00f3j mowy nie przebiega u wszystkich dzieci jednakowo. Jedne opanuj\u0105 mow\u0119 szybciej, inne wolniej. <\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Podstawow\u0105 wiedz\u0119 o tym, jak rozwija si\u0119 mowa dziecka powinien posiada\u0107 ka\u017cdy rodzic, aby umiej\u0119tnie kierowa\u0107 jej rozwojem.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Bez tej wiedzy mo\u017cesz dziecku zaszkodzi\u0107, wymagaj\u0105c tego, czemu sprosta\u0107 nie mo\u017ce, czy te\u017c lekcewa\u017c\u0105c, przeoczaj\u0105c niepokoj\u0105ce sygna\u0142y.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><i><span style=\"text-decoration: underline;\"><b>Etapy rozwoju mowy.<\/b><\/span><\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Rozw\u00f3j mowy dziecka od narodzin do 6-7 roku \u017cycia dzielimy na cztery okresy:<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Okres prenatalny od pocz\u0119cia do narodzin<\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">. W rozwoju p\u0142odu narz\u0105dy maj\u0105ce s\u0142u\u017cy\u0107 m\u00f3wieniu wykszta\u0142caj\u0105 si\u0119 stosunkowo wcze\u015bnie. <\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><span lang=\"\">Aparat s\u0142uchowy ukszta\u0142towany jest w pe\u0142ni od 16 tygodnia ci\u0105\u017cy. Jednak mi\u0119dzy 24 a 28 tygodniem \u017cycia p\u0142odowego zmielinizowane s\u0142uchowe drogi nerwowe pozwol\u0105 na rozpocz\u0119cie percepcji d\u017awi\u0119k\u00f3w.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"\"><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Dziecko s\u0142yszy d\u017awi\u0119ki pochodz\u0105ce z cia\u0142a matki, jej g\u0142os bogaty w wysokie cz\u0119stotliwo\u015bci, kt\u00f3re najbardziej stymuluj\u0105 uszy i m\u00f3zg, rytm bicia sreca, kt\u00f3ry pozostaje na zawsze \u201ewrdukowany\u201d w pami\u0119\u0107 i cia\u0142o. Rytm tem stanowi podstaw\u0119 naszej potrzeby rytmu w muzyce i rozwoju j\u0119zyka. W 3 miesi\u0105cu \u017cycia p\u0142odowego wykszta\u0142caj\u0105 si\u0119 narz\u0105dy mowne i od tego momentu rozpoczyna si\u0119 ich funkcjonowanie.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Okres melodii- <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">sygna\u0142u apelu 0-1 r.\u017c. na tym etapie komunikacji werbalnej dziecko pos\u0142uguje si\u0119 krzykiem, p\u0142aczem, d\u017awi\u0119kona\u015bladuje, komunikacj\u0119 wspiera gestami i mimik\u0105. <\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Krzyk <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">\u2013 jest \u0107wiczeniem narz\u0105du oddechowego i form\u0105 komunikacji z otoczeniem. Po krzyku matka rozpoznaje potrzeby dziecka. Krzyk dziecka spowodowany jest pierwszym oddechem i \u015bwiadczy o jego prawid\u0142owym rozwoju.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Oko\u0142o 2-3 miesi\u0105ca \u017cycia pojawia si\u0119 u niemowl\u0105t forma prewokaliczna- <\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">g\u0142u\u017cenie.<\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> Jest to forma odruchu bezwarunkowego, polega na przypadkowych ruchach narz\u0105d\u00f3w artykulacyjnych, w wyniku kt\u00f3rych powstaj\u0105 d\u017awi\u0119ki. Ta forma porozumiewania si\u0119 wyst\u0119puje u wszystkich dzieci nawet z du\u017cymi ubytkami s\u0142uch. U dzieci nies\u0142ysz\u0105cych zanika ok. 18 m.\u017c. <\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">W ko\u0142o 6 m.\u017c pojawia si\u0119<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> gaworzenie<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">, czynno\u015b\u0107 zamierzona, warunkowa, jest celowym dzia\u0142aniem i powtarzaniem d\u017awi\u0119k\u00f3w. Dziecko na\u015bladuje d\u017awi\u0119ki mowy zas\u0142yszane od otoczenia i \u0107wiczy s\u0142uch. Oko\u0142o 10 miesi\u0105ca pojawiaj\u0105 si\u0119 <\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>echolalie fizjologiczne<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Pod koniec tego okresu dziecko spe\u0142nia proste polecenia. Pojawiaj\u0105 si\u0119 <\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">pierwsze wyrazy tj. mama, tata, dada, baba.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Co ciekawe rozw\u00f3j mowy w okresie melodii post\u0119puje zazwyczaj r\u00f3wnolegle z rozwojem fizycznym.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; fazie g\u0142u\u017cenia odpowiada umiej\u0119tno\u015b\u0107 unoszenia g\u0142owy,<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; fazie gaworzenia- umiej\u0119tno\u015b\u0107 siadania,<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; pierwszym wyrazom- pozycja pionowa.<\/span><\/span><\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Okres wyrazu.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">To czas sygna\u0142u jednoklasowego i trwa od 1 r.\u017c. do 2 r.\u017c. w tym okresie dziecko u\u017cywa wielu samog\u0142osek ( opr\u00f3cz nosowych), wymawia sp\u00f3\u0142g\u0142oski <\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">p,b,m,t,d,n,k,\u015b (czasem \u0107). <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Wypowiedzi dziecka na ty etapie mog\u0105 stanowi\u0107:<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; u\u0142amek wyrazu (sygna\u0142 strz\u0119pkowy),<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; 1 wyrazu, wyrazu d\u017awi\u0119kona\u015bladowczego, sygna\u0142u jednosymbolowego,<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; wielu wyraz\u00f3w, bez regu\u0142 gramatycznych, sygna\u0142u wielosymbolowego.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Pod koniec drugiego roku pojawiaj\u0105 si\u0119 wypowiedzi dwuwyrazowe.<\/span><\/span><\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Okres zdania. <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Okres sygna\u0142u dwuklasowego, trwa od 2 r.\u017c. do 3 r.\u017c. <\/span><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Dziecko wzbogaca sw\u00f3j s\u0142ownik czynny i bierny, ustala si\u0119 system fonologiczny. Wypowiedzi dziecka s\u0105 jeszcze niezgodne z tradycj\u0105 j\u0119zykow\u0105.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142oski : <\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">p,b,m,pi,bi,mi,f,w,fi,wi,\u015b,\u017a,\u0107,d\u017a,\u0144,ki,gik,g,t,d,nl. <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Pod koniec tego okresu mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 g\u0142oski <\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">s,z,c,dz, <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">a nawet <\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">sz,\u017c,cz,d\u017c<\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">. <\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Dziecko zna oko\u0142o 800 do 1500 s\u0142\u00f3w. W wypowiedziach u\u017cywa rzeczownik\u00f3w, czasownik\u00f3w, przymiotnik\u00f3w, liczebnik\u00f3w, przyimk\u00f3w, sp\u00f3jnik\u00f3w, zaimk\u00f3w, przys\u0142\u00f3wk\u00f3w. Buduje zdania oznajmuj\u0105ce, rozkazuj\u0105ce, pytaj\u0105ce, wykrzyknikowe.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Mowa w 80% zrozumia\u0142a dla otoczenia.<\/span><\/span><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Okres swoistej mowy dzieci\u0119cej.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Trwa od 3 r \u017c. Do (6) 7 roku \u017cycia wed\u0142ug E. Minczakiewicz, a do 7 r \u017c. wed\u0142ug L. Kaczmarka. W zwi\u0105zku z rozwojem sprawno\u015bci j\u0119zykowej, znacznie ro\u015bnie liczba zadawanych pyta\u0144, <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>okres ten nazywany jest okresem pyta\u0144.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">W tym okresie wyst\u0119puj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce zjawiska j\u0119zykowe:<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>neologizmy<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>&#8211; hiperpoprawno\u015b\u0107<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>&#8211; niep\u0142ynno\u015b\u0107 m\u00f3wienia<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Dziecko w wypowiedziach u\u017cywa od <\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">3500<\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> do <\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">7000 <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">s\u0142\u00f3w w zale\u017cno\u015bci od \u015brodowiska wychowawczego. <\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #816200;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><i><span style=\"text-decoration: underline;\"><b>Ten okres rozwoju j\u0119zyka charakteryzuje si\u0119:<\/b><\/span><\/i><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Nieporadno\u015bci\u0105 w zakresie u\u017cywania form fleksyjnych<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> np. pomieszanie os\u00f3b, rodzaj\u00f3w,<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">\/ cio tam siom?- co tam jest?\/<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Swoiste formy deklinacyjne i koniugacyjne<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">,<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">\/ Daj ja opcine- daj ja obetn\u0119\/.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Formy czasu przesz\u0142ego przekszta\u0142cone do czasu tera\u017aniejszego<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">\/do lasu pujdziu\u0142am- do lasu posz\u0142am\/.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Stopniowanie przymiotnika<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> \/ do g\u0142embokszej wody- do g\u0142\u0119bszej wody\/.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>U\u017cycie liczby pojedynczej jako podstawy do tworzenia liczby mnogiej<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> i odwrotnie \/ zrobi\u0142am ludzia- zrobi\u0142am cz\u0142owieka\/.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Mutylacji \u2013 czyli uszczuplenia wyrazu <\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>\/ <\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">tw\u00f3j kapel- tw\u00f3j kapelusz\/.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Metatezami<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; przestawkami sylab lub fonem\u00f3w \/ bada\u0142an- ba\u0142agan\/.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Zniekszta\u0142cenia wyraz\u00f3w<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> \/kulajnoga- hulajnoga\/.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Lingwo\u0142amkami <\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">\/ pendziel- p\u0119dzel\/.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Augmentacjami-<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> zgrubienia, \/o\u0142uch- o\u0142\u00f3wek\/,<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Neologizmy dzieci\u0119ce<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> \/badanka- badania lekarskie\/.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Broadway, fantasy;\"><span style=\"font-size: large;\">Dziecko 3- letnie powinno ju<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-size: large;\">\u017c<\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Broadway, fantasy;\"><span style=\"font-size: large;\"> :<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; wymawia\u0107 wszystkie samog\u0142oski ustne i nosowe.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>a,o,e,i,u,y,\u0119,\u0105<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Chocia\u017c w mowie jego mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 odst\u0119pstwa np. zamiana samog\u0142osek: <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>a=o, e=a, i=y.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Jest to zwi\u0105zane z nie wykszta\u0142con\u0105 sprawno\u015bci\u0105 narz\u0105d\u00f3w mowy.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; Wymawia\u0107 sp\u00f3\u0142g\u0142oski: <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>m,mi,p,pi,b,bi,f,w,fi,wi,\u015b,\u017a,\u0107,d\u017a,\u0144,<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>k,g,ki,gi,ch,t,d,n,l,li,j,\u0142.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">W tym wieku mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 g\u0142oski<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b> s,z,c,dz, a nawet sz,\u017c,cz,d\u017c.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Dziecko potrafi wskaza\u0107 cz\u0119\u015bci cia\u0142a, elementy zabawek, nazywa i wykonuje czynno\u015bci, umie poda\u0107 swoje imi\u0119.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Trzylatek u\u017cywa ju\u017c zda\u0144 kilkuwyrazowych, w kt\u00f3rych wci\u0105\u017c wyst\u0119puj\u0105 b\u0142\u0119dy gramatyczne. \/ nie mam zabawk\u00f3w, spodni\u00f3w\/.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Broadway, fantasy;\"><span style=\"font-size: large;\">Dziecko 4- letnie powinno ju<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-size: large;\">\u017c<\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Broadway, fantasy;\"><span style=\"font-size: large;\"> :<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Broadway, fantasy;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">utrwalaj\u0105 si\u0119 g\u0142oski : <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>s,z,c,dz<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Dziecko nie powinno ju\u017c wymawia\u0107 ich jak : \u015b,\u017a,\u0107,d\u017a.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Pojawia si\u0119 g\u0142oska <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>r<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">, cho\u0107 jej op\u00f3\u017anienie nie powinno jeszcze niepokoi\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">G\u0142oski <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>sz,\u017c,cz,d\u017c<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> dziecko jeszcze zamienia na <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>s,z,c,dz.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Mowa dziecka 4- letniego ma charakter sytuacyjny, wyra\u017c prze\u017cycia zwi\u0105zane z konkretna sytuacj\u0105 i osobami w niej uczestnicz\u0105cymi.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Mowa ma charakter emocjonalny. <\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">W tym wieku, nasila si\u0119 tendencja do tworzenia<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b> neologizm\u00f3w. <\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Wzbogaca si\u0119 s\u0142ownik o nazwy przedmiot\u00f3w i zjawisk, przyswaja wyrazy o bardziej abstrakcyjnym znaczeniu, nie zawsze je rozumiej\u0105c i b\u0142\u0119dnie pos\u0142uguj\u0105c.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; buduje zdania wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnie z\u0142o\u017cone przeciwstawne.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; pojawiaj\u0105 si\u0119 jeszcze b\u0142\u0119dy w odmienie rzeczownik\u00f3w, czasownik\u00f3w, zaimk\u00f3w, liczebnik\u00f3w np. dam mojemu bratowi,te dwa dziewczynki, <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">4- latek przyswaja sobie w kolejno\u015bci <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>czas tera\u017aniejszy, przesz\u0142y i przysz\u0142y<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">, u\u017cywa czasownika w 3 osobie, a gdy nast\u0105pi wyodr\u0119bnienie siebie, w\u0142asnego \u201eja\u201d z otoczenia, pos\u0142uguje si\u0119 w swojej mowie pierwsz\u0105 osob\u0105. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Dziecko przyswaja sobie przymiotniki, przyimki i zaimki.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Broadway, fantasy;\"><span style=\"font-size: large;\">Dziecko 5- letnie powinno ju<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-size: large;\">\u017c<\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Broadway, fantasy;\"><span style=\"font-size: large;\"> :<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Mowa dziecka 5- letniego jest ju\u017c w zasadzie zrozumia\u0142a.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">G\u0142oski <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>sz,\u017c,cz,d\u017c<\/b><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> zaczynaj\u0105 si\u0119 utrwala\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Dziecko potrafi je poprawnie powt\u00f3rzy\u0107, cho\u0107 w mowie potocznej mog\u0105 by\u0107 wymawiane jak s,z,c,dz.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">G\u0142oska r powinna by\u0107 wymawiana , ale cz\u0119sto pojawia si\u0119 dopiero w tym okresie.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Wypowiedzi dziecka s\u0105 ju\u017c wielozdaniowe. Jest ju\u017c kolejno\u015b\u0107 zdarze\u0144 i zale\u017cno\u015bci przyczynowo -skutkowych.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Pi\u0119ciolatek ch\u0119tnie opowiada o tym, co dzia\u0142o si\u0119 w przedszkolu, o filmie, kt\u00f3ry obejrza\u0142o, lub o bajce, kt\u00f3r\u0105 przeczyta mama.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Wypowiedzi s\u0105 ju\u017c poprawne pod wzgl\u0119dem gramatycznym.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Wyst\u0119puje zainteresowanie funkcj\u0105 s\u0142owa, szukania odpowiedniego wyrazu, nazwy przedmiotu, czynno\u015bci. <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Powstaje swoiste s\u0142owotw\u00f3rstwo.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Mowa 5-latka ma charakter konkretno- wyobra\u017ceniowy. Wybiega poza konkretn\u0105 sytuacj\u0119 i dzia\u0142anie dziecka.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Mowa ma charakter bardziej uspo\u0142eczniony i komunikatywny. Jej forma obejmuje kilkuzdaniowe wypowiedzi i elementy opowiadania.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Broadway, fantasy;\"><span style=\"font-size: large;\">Dziecko 6- letnie powinno ju<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-size: large;\">\u017c<\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Broadway, fantasy;\"><span style=\"font-size: large;\"> :<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">U dziecka 6- letniego proces rozwoju wymowy jest ju\u017c uko\u0144czony, ale rozwoju j\u0119zyka nadal trwa, bo dziecko przez ca\u0142y czas uczy si\u0119 nowych wyraz\u00f3w. <\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Brzmienie wszystkich g\u0142osek powinno by\u0107 prawid\u0142owe.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">B\u0142\u0119dy gramatyczne ca\u0142kowicie zanikaj\u0105 , za\u015b wypowiedzi powinny by\u0107 wielozdaniowe, sensowne i poprawne pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem. <\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">W wieku 6 lat utrzymuje si\u0119 nasilona aktywno\u015b\u0107 werbalna, kt\u00f3ra czasem przybiera form\u0119 gadatliwo\u015bci, pojawiaj\u0105 si\u0119 pocz\u0105tki logicznego uzasadniania s\u0105d\u00f3w opartych na konkretnych do\u015bwiadczeniach. <\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Mowa dziecka przekszta\u0142ca si\u0119 w czynno\u015b\u0107 wewn\u0119trzn\u0105- my\u015blenie s\u0142u\u017c\u0105ce kierowaniu w\u0142asnych dzia\u0142a\u0144.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b> <\/b><span style=\"text-decoration: underline;\"><b>Przyczyny powoduj\u0105ce powstawanie wad wymowy, a wi\u0119c <\/b><\/span><b> <\/b><span style=\"text-decoration: underline;\"><b>zaburze\u0144 artykulacyjnych:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Zmiany anatomiczne aparatu artykulacyjnego<\/b><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Nieprawid\u0142owe funkcjonowanie narz\u0105d\u00f3w mowy<\/b><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Nieprawid\u0142owa budowa i funkcjonowanie narz\u0105du s\u0142uch<\/b><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Niesprzyjaj\u0105ce warunki do wykszta\u0142cenia si\u0119 mowy zwi\u0105zane z czynnikami spo\u0142ecznymi- uwarunkowania \u015brodowiskowe<\/b><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Uszkodzenie o\u015brodk\u00f3w i grup nerwowych unerwiaj\u0105cych narz\u0105dy mowne<\/b><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b><span style=\"color: #0d0d0d;\">Nieprawid\u0142owe funkcjonowanie o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego<\/span><\/b><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Psychiczne przyczyny zaburze\u0144 artykulacji<\/b><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Op\u00f3\u017aniony rozw\u00f3j psychomotoryczny i emocjonalny dziecka<\/b><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>1. Zmiany anatomiczne aparatu artykulacyjnego:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; nieprawid\u0142owa budowa j\u0119zyka ( j\u0119zyk zbyt d\u0142ugi, za du\u017cy \u2013 makroglosja, za kr\u00f3tki, zbyt gruby, kr\u00f3tkie w\u0119dzide\u0142ko podj\u0119zykowe);<br \/>\n&#8211; nieprawid\u0142owa budowa podniebienia ( zbyt mocno wysklepione, w\u0105skie podniebienie twarde, tzw. gotyckie podniebienie; rozszczep podniebienia);<br \/>\n&#8211; zniekszta\u0142cenie zgryzu ( zgryz otwarty, \u2013 gdy z\u0119by dolnej szcz\u0119ki nie schodz\u0105 si\u0119 z z\u0119bami szcz\u0119ki g\u00f3rnej w odcinku \u015brodkowym lub bocznym: przodozgryz { syn.progenia, prognacja} \u2013 wysuni\u0119cie dolnej szcz\u0119ki do przodu w stosunku do g\u00f3rnej; ty\u0142ozgryz \u2013 cofni\u0119cie dolnej szcz\u0119ki, w stosunku do szcz\u0119ki g\u00f3rnej);<br \/>\n&#8211; anomalie z\u0119bowe ( trwa\u0142e: diastema \u2013 szpara mi\u0119dzy pierwszymi siekaczami, protruzja \u2013 czyli wychylenie korony g\u00f3rnych z\u0119b\u00f3w przednich na zewn\u0105trz jamy ustnej, retruzja,\u2013 czyli wychylenie g\u00f3rnych z\u0119b\u00f3w przednich do wewn\u0105trz jamy ustnej; oraz anomalie z\u0119bowe przej\u015bciowe, jak w czasie wymiany uz\u0119bienia);<br \/>\n&#8211; przerost trzeciego migda\u0142ka;<br \/>\n&#8211; polipy;<br \/>\n&#8211; skrzywienie przegrody nosowej;<br \/>\n&#8211; przerost \u015bluz\u00f3wki nosa.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>2. Nieprawid\u0142owe funkcjonowanie narz\u0105d\u00f3w mowy, czyli:<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0d0d0d;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><br \/>\n&#8211; niska sprawno\u015b\u0107 j\u0119zyka, warg;<br \/>\n&#8211; trudno\u015bci koordynacji pracy wi\u0105zade\u0142 g\u0142osowych z artykulacj\u0105 nasady;<br \/>\n&#8211; zak\u0142\u00f3cona praca mi\u0119\u015bni napinaj\u0105cych i przywodz\u0105cych wi\u0105zad\u0142a g\u0142osowe<\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><br \/>\n&#8211; nieprawid\u0142owa praca zwieraj\u0105cego pier\u015bcienia gard\u0142owego;<br \/>\n&#8211; brak pionizacji j\u0119zyka, tzw. infantylne po\u0142ykanie ( prowadz\u0105ce do wsuwania j\u0119zyka mi\u0119dzy z\u0119by).<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>3. Nieprawid\u0142owa budowa i funkcjonowanie narz\u0105du s\u0142uchu:<\/b><br \/>\n&#8211; zaburzenie analizy i syntezy s\u0142uchowej;<br \/>\n&#8211; wybi\u00f3rcze upo\u015bledzenie s\u0142uchu; obni\u017cenie s\u0142yszalno\u015bci ( niedos\u0142uch, g\u0142uchota);<br \/>\n&#8211; zaburzenie s\u0142uchu fonematycznego.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>4. Warunki niesprzyjaj\u0105ce uczeniu si\u0119 mowy ( dyslalia zwi\u0105zana z czynnikiem spo\u0142ecznym):<\/b><br \/>\n&#8211; nieprawid\u0142owe wzorce wymowy; nieprawid\u0142owa atmosfera, styl wychowania i postawy rodzic\u00f3w;<br \/>\n&#8211; brak stymulacji rozwoju mowy.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>5. Nieprawid\u0142owe funkcjonowanie o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego dyslalia o\u015brodkowa; dyslalia centralna, wyst\u0119puj\u0105ce w przypadku afazji i dyzartrii.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>6. Psychiczne pod\u0142o\u017ce dyslalii ( brak zainteresowania mow\u0105 innych; odczuwanie w\u0142asnych wypowiedzi jako czego\u015b trudnego, m\u0119cz\u0105cego i w zwi\u0105zku z tym ograniczanie ich, co nie sprzyja normalnemu rozwojowi mowy \u2013 dyslalia asocjacyjna).<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>7. Op\u00f3\u017aniony rozw\u00f3j psychomotoryczny ( dyslalia rozwojowa) i emocjonalny dziecka.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Najcz\u0119stsz\u0105 wad\u0105 wymowy spotykan\u0105 na etapie wieku przedszkolnego jest dyslalia,<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> czyli zaburzenie mowy polegaj\u0105ce na niemo\u017cno\u015bci prawid\u0142owego wymawiania okre\u015blonych d\u017awi\u0119k\u00f3w (Spionek 1969). <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Natomiast B. Sawa uwa\u017ca, <b>\u017ce dyslalia to<\/b> zaburzenie artykulacyjne polegaj\u0105ce na opuszczaniu, podstawianiu, zniekszta\u0142ceniu g\u0142osek (Sawa 1990). <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Najpro\u015bciej m\u00f3wi\u0105c, s\u0105 to wszelkie nieprawid\u0142owo\u015bci zwi\u0105zane z niepoprawnym wymawianiem jednej, kilku lub wszystkich g\u0142osek.<br \/>\nIstniej\u0105 dwa kryteria dziel\u0105ce dyslali\u0119. Pierwszy rodzaj dyslalii wyst\u0119puje ze wzgl\u0119du na rodzaj g\u0142oski nieprawid\u0142owo artyku\u0142owanej:<\/p>\n<p><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>1. Sygmatyzm<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> &#8211; jest to najcz\u0119\u015bciej spotykane zaburzenie u dzieci, czyli tak zwane seplenienie. Polega na polega na nieprawid\u0142owej artykulacji g\u0142osek s,z,c,dz, lub<br \/>\nsz,\u017c,cz,d\u017c oraz \u015b,\u017a,\u0107,d\u017a. Najcz\u0119\u015bciej spotykany jest sygmatyzm interdentalny, czyli seplenienie mi\u0119dzyz\u0119bowe (mysz- mys, my\u015b; szafa- safa, \u015bafa; \u017caba- zaba, \u017aaba). W zale\u017cno\u015bci od miejsca wadliwej artykulacji wyr\u00f3\u017cniamy najcz\u0119\u015bciej spotykany sygmatyzm mi\u0119dzyz\u0119bowy (<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #008800;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><b>j\u0119zyk<\/b><\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> jest sp\u0142aszczony i wysuwa si\u0119 mi\u0119dzy z\u0119by, a powietrze rozprasza si\u0119 po ca\u0142ej powierzchni), wargowo-z\u0119bowy (dolne siekacze stykaj\u0105 si\u0119 z g\u00f3rn\u0105 warg\u0105 lub g\u00f3rne siekacze z doln\u0105 warg\u0105, j\u0119zyk nie bierze udzia\u0142u w artykulacji), boczny (przy artykulacji bocznej dziecko nie emituje powietrza w linii prostej, lecz z jednej strony lub z obu stron) i przyz\u0119bowy (szeroki <\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #008800;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><b>j\u0119zyk<\/b><\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> zbli\u017ca si\u0119 do wewn\u0119trznej strony siekaczy). Rzadziej spotykany jest sygmatyzm \u015bwiszcz\u0105cy, krtaniowy, gard\u0142owy, nosowy.<\/p>\n<p><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>2.Rotacyzm<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> \u2013 r\u00f3wnie\u017c, obok sygmatyzmu, cz\u0119sto spotykana wada, kt\u00f3ra polega na zaburzonej, nieprawid\u0142owej artykulacja g\u0142oski r (rower- lowel, jowel).<br \/>\nR j\u0119zyczkowe (tzw. francuskie) jest najcz\u0119stsz\u0105 form\u0105 rotacyzmu- wymowa polega na wibracji j\u0119zyczka b\u0119d\u0105cego zako\u0144czeniem podniebienia mi\u0119kkiego. <\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #008800;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><b>J\u0119zyk<\/b><\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> pozostaje bierny. G\u0142oska r mo\u017ce by\u0107 te\u017c zast\u0119powana inn\u0105 l lub j. Niekiedy r wymawiane jest nieprawid\u0142owo: wargowo, policzkowo lub tylnoj\u0119zykowo.<\/p>\n<p>3.<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Mowa bezd\u017awi\u0119czna<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; polega na tym, \u017ce g\u0142oski d\u017awi\u0119czne zast\u0119powane s\u0105 odpowiednimi g\u0142oskami bezd\u017awi\u0119cznymi, np.: zamiast b dziecko wymawia p (np. zamiast bu\u0142ka-p\u00f3\u0142ka), zamiast g\u0142oski d wymawiane jest t (domek-tomek), g\u0142oska w wymawiana jest jako g\u0142oska f (wafel-fafel).<br \/>\nDo wad wymowy, z kt\u00f3rymi cz\u0119sto borykaj\u0105 si\u0119 dzieci i ich rodzice nale\u017c\u0105:<\/p>\n<p>4<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>.Kappacyzm<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> &#8211; polega na wadliwej artykulacji g\u0142oski k (kura-tura)<\/p>\n<p>5.<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Gammacyzm <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">&#8211; polegaj\u0105cy na wadliwej artykulacji g\u0142oski g (g\u00f3ra-d\u00f3ra; gitara- ditara)<\/p>\n<p>6.<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Lambdacyzm<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\"> &#8211; to wadliwa artykulacja g\u0142oski l (lalka- jajka; las- as)<br \/>\n<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Drugi rodzaj dyslalii wyst\u0119puje ze wzgl\u0119du na spos\u00f3b wadliwej realizacji d\u017awi\u0119ku i tu nale\u017c\u0105 wady:<\/p>\n<p>1.Mogilalia (elizja d\u017awi\u0119ku)- polega na braku realizacji danej g\u0142oski d\u017awi\u0119cznej (koza-koa, g\u00f3ra- \u00f3ra, woda-oda)<\/p>\n<p>2.Paralalia (substytucja d\u017awi\u0119ku) \u2013jest zast\u0119powanie jednej g\u0142oski d\u017awi\u0119cznej inn\u0105 g\u0142osk\u0105 bezd\u017awi\u0119czn\u0105 (woda- fota, \u017caba-szaba, dom-tom)<\/p>\n<p>3. Dyslalia w\u0142a\u015bciwa &#8211; polega na deformacji g\u0142oski lub g\u0142osek, na przyk\u0142ad s jest realizowane przez s mi\u0119dzyz\u0119bowe.<\/p>\n<p>Pami\u0119tajmy, i\u017c wszystkie rodzaje zniekszta\u0142ce\u0144 g\u0142osek oraz nieprawid\u0142owo\u015bci w budowaniu wypowiedzi s\u0142ownych wymagaj\u0105 jak najwcze\u015bniejszej konsultacji logopedycznej. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Dzieci do oko\u0142o 7 roku \u017cycia powinny w prawid\u0142owy spos\u00f3b realizowa\u0107 wszystkie trudne g\u0142oski, czyli sz, \u017c, cz, d\u017c, r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Literatura:<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">L. Kaczmarek \u201e Nasze dziecko uczy si\u0119 mowy\u201d<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">G. Demelowa \u201e Elementy logopedii\u201d<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">K. Koz\u0142owska \u201e Wady wymowy mo\u017cemy usun\u0105\u0107\u201d<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">B. Sawa \u201eDzieci z zaburzeniami mowy\u201d<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Opracowa\u0142a: mgr Ma\u0142gorzata \u015awiderska- Poniatowska<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Logopeda, neurologopeda<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mowa i jej mechanizmy. Logopedia jest \u201enauk\u0105 o kszta\u0142towaniu prawid\u0142owej mowy, usuwaniu wad wymowy oraz nauczaniu mowy w przypadku jej<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-299","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wady-wymowy","comments-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/299","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=299"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/299\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":301,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/299\/revisions\/301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}