Niezale\u017cnie od tego, czy si\u0119 z tym zgadzamy czy nie, agresja jest wpisana w arsena\u0142 naszych zachowa\u0144 i reakcji. Jest materializacj\u0105 uczucia z\u0142o\u015bci, nienawi\u015bci, bezradno\u015bci, bezsilno\u015bci. O ile ka\u017cde z wymieniowych uczu\u0107 zas\u0142uguje na akceptacj\u0119 i szacunek, o tyle forma jego ujawniania i odreagowania jak\u0105 jest agresja wymaga wyra\u017anego przeciwdzia\u0142ania, a w przysz\u0142o\u015bci zapobiegania takim zachowaniom.<\/p>\n
Niezale\u017cnie od wieku, zachowania agresywne s\u0105 zachowaniami skierowanymi przeciwko komu\u015b lub czemu\u015b w celu wyrz\u0105dzenia krzywdy i szkody. <\/strong><\/p>\n <\/p>\n Kierunek zachowa\u0144 agresywnych bywa:<\/strong><\/p>\n na zewn\u0105trz <\/strong>– przybiera formy pobicia, uderzenia powoduj\u0105cego naniesienie b\u00f3lu lub uszkodzenie cia\u0142a, zniewa\u017cenia s\u0142owne, zabijanie i m\u0119czenie zwierz\u0105t, niszczenie przedmiot\u00f3w.<\/p>\n do wewn\u0105trz <\/strong>– skierowane przeciwko sobie, to samookaleczenia, uderzanie g\u0142ow\u0105 o \u015bcian\u0119, pod\u0142og\u0119.<\/p>\n <\/p>\n W zale\u017cno\u015bci od formy w jakiej wyra\u017camy agresj\u0119 mo\u017cemy j\u0105 podzieli\u0107 na:<\/strong> werbaln\u0105 i niewerbaln\u0105.<\/p>\n Werbalna <\/strong>– najcz\u0119stszymi jej formami w wieku przedszkolnym s\u0105 przezywanie, wy\u015bmiewanie, skar\u017cenie oraz aroganckie odzywanie si\u0119 do wychowawcy lub r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w; coraz cz\u0119\u015bciej ma te\u017c miejsce u\u017cywanie s\u0142\u00f3w obra\u017aliwych i wulgarnych.<\/p>\n Niewerbalna <\/strong>– fizyczna – to bezpo\u015brednie zadawanie b\u00f3lu; dzieci najcz\u0119\u015bciej drapi\u0105, kopi\u0105, gryz\u0105, rzucaj\u0105 si\u0119 z pi\u0119\u015bciami na drugie dziecko.<\/p>\n Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce atak rozz\u0142oszczonego dziecka nie zawsze skierowany jest na osob\u0119, kt\u00f3ra go wywo\u0142a\u0142a. Z uwagi na pewn\u0105 niewygod\u0119-zagro\u017cenie ze strony tej\u017ce osoby ma\u0142y agresor mo\u017ce odreagowa\u0107 si\u0119 na m\u0142odszym lub s\u0142abszym koledze, mo\u017ce kopn\u0105\u0107 psa lub z\u0142ama\u0107 ro\u015blin\u0119 itd.(agresja z przeniesieniem).<\/strong><\/p>\n Agresja niefizyczna<\/strong> to bardzo rozpowszechniona forma agresji u 3-4-5-latk\u00f3w z uwagi na poziom rozwoju poznawczego, kt\u00f3ry jest oparty o rzeczywisto\u015b\u0107 konkretno-przedmiotow\u0105 . Dziecko w tym wieku, maj\u0105c nie w pe\u0142ni wykszta\u0142cone my\u015blenie s\u0142owno-poj\u0119ciowe, my\u015bli obrazami i to przede wszystkim obraz jest dla niego \u017ar\u00f3d\u0142em informacji. 4-latek ma jeszcze w pami\u0119ci u\u015bmiechni\u0119t\u0105 i troskliw\u0105 twarz matki z okresu niemowl\u0119ctwa i to ta twarz jest dla niego informacj\u0105 nie za\u015b s\u0142owa kt\u00f3re padaj\u0105. <\/strong>Dlatego te\u017c przedrze\u017anianie, robienie min, pokazywanie j\u0119zyka jest przyjmowane przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci jako bardzo rani\u0105ce i w odpowiedzi na takie zachowania nasz 4-latek mo\u017ce uderzy\u0107. Doro\u015bli s\u0105 sk\u0142onni lekcewa\u017cy\u0107 te uczucia i stosuj\u0105 kary za tak\u0105 \u201eobron\u0119\u201d, chocia\u017c jawnym prowokatorem by\u0142 ten kto u\u017cy\u0142 \u201etechniki\u201d niefizycznej, np. przedrze\u017ania\u0142 lub robi\u0142 miny. W takich sytuacjach ukarane najcz\u0119\u015bciej (przez nauczyciela, opiekuna, rodzica, itd.) zostaje dziecko, kt\u00f3re u\u017cywaj\u0105c agresji broni si\u0119 przed tego typu atakiem, a nie to, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o do tego konfliktu. Dlatego te\u017c je\u017celi nie jest to konieczne nie ingerujmy za cz\u0119sto w drobne konflikty, pozw\u00f3lmy dzieciom samym za\u0142atwi\u0107 swoje porachunki.<\/p>\n <\/p>\n Do psychologa cz\u0119sto s\u0105 doprowadzane dzieci \u2013 niezno\u015bne, z\u0142oszcz\u0105ce si\u0119 z byle powodu, rzucaj\u0105ce zabawkami lub maj\u0105ce problemy z zasypianiem i spokojnym snem. Dlaczego tak si\u0119 dzieje? Najprawdopodobniej nale\u017cy si\u0119gn\u0105\u0107 do okresu niemowl\u0119ctwa kiedy to dziecko mia\u0142o przy sobie mam\u0119 24 godz. na dob\u0119 niezale\u017cnie od tego czy to by\u0142o potrzebne czy te\u017c nie. Krzykiem, p\u0142aczem komunikowa\u0142o swoje potrzeby i niezadowolenie \u2013 mama by\u0142a \u017ceby poratowa\u0107. W dziecku formuje si\u0119 przekonanie, \u017ce ilekro\u0107 sobie nie radzi, wo\u0142aniem, p\u0142aczem czy krzykiem mo\u017ce uzyska\u0107 pomoc. Kontynuacja tego typu zachowa\u0144 ze strony rodzic\u00f3w najcz\u0119\u015bciej doprowadza do nazwanych wy\u017cej zachowa\u0144 natomiast stopniowe wycofywanie z pe\u0142nej dost\u0119pno\u015bci dla dziecka i usamodzielnianie go powoduje, \u017ce uczy si\u0119 ono kontrolowa\u0107 swoje emocje i nie dopuszcza do zachowa\u0144 wymuszaj\u0105cych.<\/p>\n <\/p>\n Mo\u017ce si\u0119 jednak zdarzy\u0107, \u017ce pomimo wo\u0142ania mama i tata nie pojawiaj\u0105 si\u0119 bo albo ich nie ma, albo nie maj\u0105 czasu, albo s\u0105 zm\u0119czeni zbytnim staraniem si\u0119 o tzw.”godne \u017cycie na odpowiednim poziomie” (s\u0105 zaj\u0119ci prac\u0105). Dziecko jest pozostawione samemu sobie. U\u017cywa metod, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zauwa\u017cone, tak jak wtedy kiedy mia\u0142o 5-10 miesi\u0119cy i potrzebowa\u0142o pomocy. Tylko dzisiaj ju\u017c rodzice maj\u0105 troszk\u0119 inne priorytety, a dzieci zrobi\u0142y si\u0119 nadspodziewanie doros\u0142e i nawet ca\u0142usek na dobranoc to ju\u017c \u201ewstyd\u201d.<\/p>\n Coraz cz\u0119\u015bciej (szczeg\u00f3lnie po weekendzie) niekt\u00f3re \u201emaluchy\u201d wchodz\u0105c na sal\u0119 szukaj\u0105 sobie partnera do walki. Prowokuj\u0105 drobne nieporozumienia daj\u0105ce szanse na r\u0119koczyny, a zapytane „dlaczego? O co chodzi?” odpowiadaj\u0105 \u201enie wiem\u201d. Praktycznie nie robi\u0105 nic nadzwyczajnego tylko materializuj\u0105 swoje emocje, kt\u00f3rych do\u015bwiadcza\u0142y ogl\u0105daj\u0105c bajki. Ogl\u0105daj\u0105 te bajki za przyzwoleniem rodzic\u00f3w, bajki w kt\u00f3rych leje si\u0119 krew i strasz\u0105 koszmary horroru. Dzieci w tym wieku jak ju\u017c m\u00f3wi\u0142am my\u015bl\u0105 obrazami , zapami\u0119tuj\u0105 obrazy i odtwarzaj\u0105 te obrazy. Nie rozumiej\u0105 naszych t\u0142umacze\u0144, \u017ce co\u015b jest niemo\u017cliwe, oni przecie\u017c to widz\u0105. Nie znaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c podstawowych praw fizyki i beztrosko planuj\u0105 skok z okna uto\u017csamiaj\u0105c si\u0119 z swoim ulubionym bohaterem. po prostu wprowadzaj\u0105 to w \u017cycie.<\/p>\n