W ostatnich latach na temat dysleksji m\u00f3wi si\u0119 bardzo du\u017co. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce temat ten sta\u0142 si\u0119 bardzo popularny. Powsta\u0142o wiele opracowa\u0144 i publikacji, a nawet wywiad\u00f3w ze s\u0142awnymi osobami, kt\u00f3re ujawni\u0142y, \u017ce mia\u0142y taki problem w dzieci\u0144stwie.<\/p>\n
\u015amia\u0142o mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce ka\u017cdy w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z zagadnieniem dysleksji i wie og\u00f3lnie czego ten termin dotyczy. Jednak pr\u00f3ba wyja\u015bnienia tego zjawiska, jego przyczyn, objaw\u00f3w, sprawia wielu osobom problemy.<\/p>\n
Tymczasem wiedza ta jest potrzebna nie tylko nauczycielom, pedagogom ale przede wszystkim rodzicom dzieci dyslektycznych aby jak najwcze\u015bniej mogli zauwa\u017cy\u0107 symptomy zaburze\u0144 i poj\u0105\u0107 w\u0142a\u015bciwe kroki w kierunku pomocy dziecku.<\/p>\n
Z bada\u0144 prowadzonych w Polsce wynika, \u017ce dysleksja rozwojowa wyst\u0119puje u oko\u0142o 15% populacji, co oznacza, \u017ce w ka\u017cdej klasie mo\u017cna spotka\u0107 \u015brednio troje dzieci z tym problemem.<\/p>\n
\u00a0<\/strong><\/p>\n Czym jest dysleksja rozwojowa?<\/strong><\/p>\n Terminem tym okre\u015bla si\u0119 specyficzne trudno\u015bci w czytaniu i pisaniu, rozpoznawane u dzieci o prawid\u0142owym rozwoju intelektualnym \/przeci\u0119tny lub nawet wysoki poziom inteligencji\/.<\/p>\n S\u0142owo dysleksja pochodzi od przedrostka ,,dys\u2019\u2019, kt\u00f3ry w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim i greckim oznacza brak czego\u015b, niemo\u017cno\u015b\u0107, oraz przedrostka ,,lego\u201d-czytam i ,,lexis\u2019\u2019- odnosz\u0105cego si\u0119 do s\u0142\u00f3w.<\/p>\n Pod poj\u0119ciem dysleksji rozwojowej kryj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno trudno\u015bci w czytaniu jak i pisaniu, dlatego w Polsce dla lepszego sprecyzowania o jakiego rodzaju trudno\u015bciach jest mowa przyj\u0119to trzy terminy:<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Dysleksja<\/strong>– \/dys-lexis niemo\u017cno\u015b\u0107 pos\u0142ugiwania si\u0119 s\u0142owami\/ termin okre\u015blaj\u0105cy trudno\u015bci w czytaniu, zaburzenia tempa, techniki czytania jak r\u00f3wnie\u017c stopnia rozumienia tre\u015bci.<\/p>\n Dysortografia<\/strong>– \/dys- niemo\u017cno\u015b\u0107, ortos- poprawny, grafo – pisze\/czyli niemo\u017cno\u015b\u0107, niezdolno\u015b\u0107 poprawnego pisania. Termin ten okre\u015bla trudno\u015bci w opanowaniu poprawnej pisowni wi\u0105\u017c\u0105ce si\u0119 z wyst\u0119powaniem b\u0142\u0119d\u00f3w w pisaniu.<\/p>\n Dysgrafia-<\/strong> \/dys- grafo\/ trudno\u015bci w opanowaniu kaligrafii, niski poziom graficzny pisma, brzydkie i cz\u0119sto nieczytelne pismo.<\/p>\n Dskalkulia<\/strong> \u2013 oznaczaj\u0105ca trudno\u015bci w uczeniu si\u0119 matematyki<\/p>\n <\/p>\n Do terminu dysleksja dodano te\u017c przymiotnik ,, rozwojowa<\/em><\/strong>\u2019\u2019, co oznacza, \u017ce trudno\u015bci te wyst\u0119puj\u0105 na skutek uwarunkowa\u0144 rozwojowych, od wczesnych lat w odr\u00f3\u017cnieniu od dysleksji nabytej, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce si\u0119 z utrat\u0105 wcze\u015bniej opanowanych<\/p>\n i posiadanych umiej\u0119tno\u015bci czytania i pisania lub m\u00f3wienia. Sytuacja taka mo\u017ce by\u0107 wynikiem uszkodzenia struktury m\u00f3zgu doznanego np. podczas wypadku.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Jakie jest pod\u0142o\u017ce dysleksji?<\/strong><\/p>\n Przyczyny specyficznych trudno\u015bci w czytaniu i pisaniu wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z zaburzeniami funkcji percepcyjno \u2013 motorycznych \/spostrzegania s\u0142uchowego, wzrokowego, motoryki\/ bior\u0105cych udzia\u0142 w kszta\u0142towaniu si\u0119 umiej\u0119tno\u015bci czytania i pisania. Prawid\u0142owy rozw\u00f3j tych funkcji oraz ich sprawna wsp\u00f3\u0142praca s\u0105 warunkiem w\u0142a\u015bciwego rozwoju tych umiej\u0119tno\u015bci. Zaburzenia te okre\u015bla si\u0119 jako deficyty, mikrodeficyty<\/strong> lub fragmentaryczne, wybi\u00f3rcze deficyty rozwojowe.<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Co jest przyczyn\u0105 \/zaburze\u0144\/ dysleksji rozwojowej?<\/strong><\/p>\n Lata bada\u0144 nad dysleksj\u0105 nie doprowadzi\u0142y do wypracowania jednej s\u0142usznej i powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cej teorii. Wskazuje si\u0119 na r\u00f3\u017cne uwarunkowania, kt\u00f3re mog\u0105 przyczynia\u0107 si\u0119 do powstawania dysleksj,i w zwi\u0105zku z czym powsta\u0142y r\u00f3\u017cne koncepcje wskazuj\u0105ce na przyczyny powstawania dysleksji:<\/p>\n Koncepcja hormonalna<\/strong>– jak sama nazwa wskazuje przyczyn dysleksji upatruje si\u0119 w nadmiernej produkcji hormon\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie testosteronu, kt\u00f3rego nadprodukcja w okresie prenatalnym mo\u017ce powodowa\u0107 niedokszta\u0142cenia kory m\u00f3zgowej w okolicach zwi\u0105zanych z mow\u0105. Zbyt du\u017ca jego ilo\u015b\u0107 mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 op\u00f3\u017anienia w rozwoju mowy i dysleksj\u0119.<\/p>\n Koncepcja genetyczna<\/strong>– szukaj\u0105ca przyczyn dysleksji w dziedziczeniu zmian w centralnym uk\u0142adzie nerwowym. \u0179r\u00f3d\u0142em dysleksji s\u0105 geny przekazywane z pokolenia na pokolenie. Dlatego wnikliwa analiza sytuacji rodzinnej, ewentualnych trudno\u015bci do\u015bwiadczanych przez rodzic\u00f3w jest cennym \u017ar\u00f3d\u0142em w diagnozie dysleksji.<\/p>\n Koncepcja organiczna \u2013 <\/strong>m\u00f3wi\u0105ca i\u017c przyczyn\u0105 zmian, uszkodze\u0144 kory m\u00f3zgowej mog\u0105 by\u0107 czynniki chemiczne- toksyczne, kt\u00f3re zadzia\u0142a\u0142y na p\u0142\u00f3d lub inne czynniki zwi\u0105zane z trudnym porodem \/niedotlenienia\/ lub we wczesnym dzieci\u0144stwie \/upadki, urazy\/.<\/p>\n Koncepcja op\u00f3\u017anionego dojrzewania uk\u0142ady nerwowego- <\/strong>uwa\u017ca si\u0119, \u017ce przyczyn\u0105 dysleksji mo\u017ce by\u0107 spowolnienie dojrzewania uk\u0142adu nerwowego i wolniejszy rozw\u00f3j funkcji bior\u0105cych udzia\u0142 w pisaniu i czytaniu.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Jakie s\u0105 objawy dysleksji?<\/strong><\/p>\n Dysleksja jest zaburzeniem, <\/strong>kt\u00f3re stosunkowo wcze\u015bnie wykryte , daje szans\u0119 na wyeliminowanie trudno\u015bci dziecka. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce przejawia si\u0119 ona ju\u017c od najm\u0142odszych lat dlatego najlepiej jest obserwowa\u0107 naszego malucha pod tym k\u0105tem ju\u017c od samego urodzenia, a nie dopiero kiedy p\u00f3jdzie do szko\u0142y.<\/p>\n Pierwsze objawy dysleksji mog\u0105 by\u0107 zauwa\u017calne ju\u017c w wieku niemowl\u0119cym. Przede wszystkim widoczne s\u0105 w op\u00f3\u017anionym rozwoju ruchowym<\/strong>. Dziecko ma problemy<\/p>\n z chodzeniem, bardzo p\u00f3\u017ano wstaje, stawia pierwsze kroki, trudno mu utrzyma\u0107 r\u00f3wnowag\u0119. Ruchy kt\u00f3re wykonuje s\u0105 ma\u0142o p\u0142ynne, i czasami wr\u0119cz niezdarne. W p\u00f3\u017aniejszych latach kiedy dziecko dorasta i idzie do szko\u0142y \u0142atwiej jest zauwa\u017cy\u0107 problemy zwi\u0105zane ze sprawno\u015bci\u0105 ruchow\u0105. Dziecku sprawiaj\u0105 trudno\u015b\u0107 wszelkie gry zespo\u0142owe ale r\u00f3wnie\u017c inne sprawno\u015bci jak jazda na rowerku, rzucanie i chwytanie, \u0107wiczenia wymagaj\u0105ce r\u00f3wnowagi, rzucanie do celu itp.<\/p>\n Innym symptomem dysleksji jest op\u00f3\u017aniony rozw\u00f3j mowy,<\/strong> kiedy dziecko znacznie p\u00f3\u017aniej ni\u017c r\u00f3wie\u015bnicy wypowiada pierwsze s\u0142owa, zdania, lub m\u00f3wi niewyra\u017anie \/wyst\u0119puj\u0105 wady wymowy\/.<\/p>\n Dziecko mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c trudno\u015bci z zapami\u0119tywaniem<\/strong>. O wiele d\u0142u\u017cej uczy si\u0119 wierszyk\u00f3w piosenek, nazw miesi\u0119cy, dni tygodnia, p\u00f3r roku, dziecko ma trudno\u015bci z ich szybkim wymienianiem a p\u00f3\u017aniejszym okresie nauka tabliczki mno\u017cenia.<\/p>\n Kolejnym obszarem w kt\u00f3rym pojawiaj\u0105 si\u0119 widoczne objawy dysleksji jest czytanie. Dziecko ze sk\u0142onno\u015bci\u0105 do tych zaburze\u0144 charakteryzuje przede wszystkim bardzo wolne tempo czytania. <\/strong>Dziecko czytaj\u0105c bardzo wolno\/sylabizuj\u0105c lub g\u0142oskuj\u0105c\/, mo\u017ce nie pope\u0142nia\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w w czytaniu. Mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c szybkie czytanie ale z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 b\u0142\u0119d\u00f3w. Problemem jest r\u00f3wnie\u017c bardzo s\u0142abe rozumienie dopiero przeczytanego tekstu na skutek nadmiernej koncentracji na stronie technicznej czytania.<\/p>\n Kolejnym obszarem jest pisanie<\/strong>. Jest to obszar w kt\u00f3rym dysleksja jest najbardziej widoczna w okresie szkolnym. Dziecko ma problem z zapami\u0119taniem kszta\u0142tu liter, myli te kt\u00f3re s\u0105 do siebie podobne. Co wi\u0119cej pojawia si\u0119 tez trudno\u015b\u0107 z opanowaniem pisowni, wynikaj\u0105ca z mylenia liter odpowiadaj\u0105cym g\u0142oskom podobnym brzmieniowo.<\/p>\n Dziecko z dysleksj\u0105 posiada ogromne trudno\u015bci w pisaniu ze s\u0142uchu, dlatego bardzo dobr\u0105 metod\u0105 weryfikacji s\u0105 dyktanda.<\/p>\n W starszym wieku szkolnym jeszcze bardziej uwidaczniaj\u0105 si\u0119 trudno\u015bci o pod\u0142o\u017cu dyslektycznym. Dyslektycy opr\u00f3cz niskiego poziomu czytania i pisania maj\u0105 du\u017ce trudno\u015bci w innych przedmiotach szkolnych. Do\u015bwiadczaj\u0105 problem\u00f3w w opanowaniu j\u0119zyk\u00f3w obcych<\/strong>, w kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w zapisanych za pomoc\u0105 liter-znak\u00f3w brzmi inaczej po przeczytaniu.<\/p>\n Inn\u0105 kwesti\u0105 jest tzw. nauka pami\u0119ciowa<\/strong> \u2013 przyswajanie gotowych tre\u015bci, definicji, dat, formu\u0142 matematycznych, twierdze\u0144, sprawia dzieciom ogromne trudno\u015bci.<\/p>\n Dziecko z dysleksj\u0105 cz\u0119sto nie potrafi te\u017c nazywa\u0107 widzianych kszta\u0142t\u00f3w geometrycznych myli kierunki w przestrzeni ma s\u0142ab\u0105 orientacj\u0119 w obcym terenie w zwi\u0105zku z czym mo\u017ce myli\u0107 kierunki na mapie oraz mie\u0107 trudno\u015bci z geometri\u0105.<\/p>\n W starszym wieku szkolnym dziecko dyslektyczne do\u015bwiadcza cz\u0119sto og\u00f3lnych trudno\u015bci w nauce u pod\u0142o\u017ca kt\u00f3rych le\u017c\u0105 trudno\u015bci dyslektyczne.<\/p>\n Og\u00f3ln\u0105 cech\u0105 uczni\u00f3w dyslektycznych jest r\u00f3wnie\u017c wolne tempo pracy, trudno\u015bci w organizacji w\u0142asnego czasu i miejsca, dzia\u0142ania chaotyczne, bez zachowania kolejno\u015bci i porz\u0105dku, czego przejawem jest cz\u0119sto brak uporz\u0105dkowania swoich rzeczy, pokoju, miejsca pracy, zapominanie, roztargnienie. Du\u017cym problemem jest r\u00f3wnie\u017c wyra\u017canie w\u0142asnych my\u015bli za pomoc\u0105 s\u0142\u00f3w, budowanie wypowiedzi.<\/p>\n Nie s\u0105 to oczywi\u015bcie jedyne objawy dysleksji, jednak bardzo podstawowe, kt\u00f3re mo\u017cemy sami zaobserwowa\u0107 u swoich dzieci po\u015bwi\u0119caj\u0105c im wi\u0119cej uwagi. Nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 fakt \u017ce wyst\u0119powanie jednego czy nawet kilku objaw\u00f3w nie zawsze musi wi\u0105za\u0107 si\u0119 z dysleksj\u0105.<\/p>\n W celu zdiagnozowania dysleksji \/potwierdzenia lub wykluczenia\/ warto jest zg\u0142osi\u0107 dziecko na badania specjalistyczne do Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej, gdzie psychologowie<\/p>\n i pedagodzy dysponuj\u0105 szeregiem specjalistycznych metod pozwalaj\u0105cych okre\u015bli\u0107 rodzaj trudno\u015bci dziecka.<\/p>\n Nie zawsze trudno\u015bci w pisaniu i czytaniu maj\u0105 pod\u0142o\u017ce dyslektyczne, mog\u0105 one by\u0107 spowodowane innymi czynnikami np. niedos\u0142uchem, wadami wzroku lub og\u00f3lnie ni\u017cszymi mo\u017cliwo\u015bciami intelektualnymi. Czynniki te nale\u017cy wykluczy\u0107 stawiaj\u0105c diagnoz\u0119 o dysleksji.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Jak zg\u0142osi\u0107 dziecko na badania? <\/strong><\/p>\n Rodzic mo\u017ce samodzielnie zg\u0142asza\u0107 dziecko na badania do poradni. W tym celu nale\u017cy przyj\u015b\u0107 do poradni i z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek o przeprowadzenie bada\u0144 specjalistycznych. Odpowiedni druk wniosku otrzymacie Pa\u0144stwo w poradni, mo\u017cna go na miejscu wype\u0142ni\u0107 i z\u0142o\u017cy\u0107.<\/p>\n O terminie bada\u0144 poradnia powiadamia telefonicznie.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Kiedy przeprowadzi\u0107 badania w kierunku dysleksji?<\/strong><\/p>\n Wa\u017cne jest jak najwcze\u015bniejsze rozpoznanie dysleksji, dlatego poradnia prowadzi badania przesiewowe pod k\u0105tem ryzyka dysleksji w szko\u0142ach, w\u015br\u00f3d dzieci 5-6-7 i o\u015bmioletnich. Jednak w klasach I-III nie mo\u017cemy jeszcze stwierdzi\u0107 wyst\u0119powania dysleksji rozwojowej. Mo\u017cna natomiast stwierdzi\u0107 ryzyko dysleksji, czyli istnienie pierwszych symptom\u00f3w wskazuj\u0105cych na mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia u dziecka dysleksji w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n <\/p>\n Stwierdzenie dysleksji mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 dopiero w klasach IV-VI i w tym okresie nale\u017cy wykona\u0107 dziecku badania. Najp\u00f3\u017aniej do ko\u0144ca klasy VI.<\/p>\n Istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 diagnozowania ucznia pod k\u0105tem dysleksji w gimnazjum ale w\u00f3wczas konieczne jest zastosowanie odpowiedniej procedury \/wniosek rady pedagogicznej szko\u0142y wraz z uzasadnieniem\/itp.<\/p>\n Opini\u0119 o dysleksji wydaje si\u0119 raz, poniewa\u017c nie ma potrzeby ponawiania bada\u0144 dziecku u kt\u00f3rego zosta\u0142a ju\u017c stwierdzona dysleksja, co nie oznacza, \u017ce nie mo\u017cemy zg\u0142osi\u0107 dziecka na badania np. w sytuacji pojawienia si\u0119 innych problem\u00f3w.<\/p>\n Bardzo cz\u0119sto w spo\u0142ecze\u0144stwie polskim zaburzenie jakim jest dysleksja nie ma pozytywnego wyd\u017awi\u0119ku. Tymczasem osoby z dysleksj\u0105 odznaczaj\u0105 si\u0119 niebywa\u0142ymi umiej\u0119tno\u015bciami i inteligencj\u0105. Dyslektycy bywaj\u0105 bardzo b\u0142yskotliwi i elokwentni, cechuje ich ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata, bardzo dobra intuicja i bogata wyobra\u017ania. Bywaj\u0105 utalentowani<\/p>\n w dziedzinach artystycznych, jak muzyka, sztuka czy teatr ale r\u00f3wnie\u017c w \u015bcis\u0142ych jak mechanika czy in\u017cynieria.<\/p>\n <\/p>\n Opracowa\u0142a:<\/p>\n Beata Szczygielska -pedagog<\/p>\n <\/p>\n Bibliografia:<\/p>\n W ostatnich latach na temat dysleksji m\u00f3wi si\u0119 bardzo du\u017co. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce temat ten sta\u0142 si\u0119 bardzo popularny. Powsta\u0142o<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-118","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-trudnosci-w-czytaniu-i-pisaniu","comments-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=118"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions\/119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatowa-poradniabp.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n